Expositie ‘Emigranten uit Tytsjerksteradiel’

Streekmuseum Burgum heeft een expositie samengesteld over ‘Emigranten uit Tytsjerksteradiel’ in de periode 1820-1970. Uit Tytsjerksteradiel vertrokken in genoemd tijdvak ruim 1800 personen. In het midden van de negentiende eeuw emigreerden zij vaak vanwege godsdienstige redenen (De Afscheiding van 1834!).

Later waren economische redenen (oorlog en recessie) vaak de aanleiding tot vertrek. Ook de hang naar een avontuurlijk leven wordt soms aangehaald als motief. Een dertienjarige Jistrumer vertrok in 1855 met vermelding ‘Avonturier’.

Aanvankelijk zochten veel landverhuizers hulp bij de voorbereiding tot emigratie. Vaak werd de hulp ingeroepen van reisagenten. Een van de agenten was de Burgumer Tsjibbe Gearts van der Meulen (1824-1906). Hij dichtte na een bezoek aan Amerika zijn bekende ‘Lânforhuzersssang’ (Amearika, do lân fan dream en winsken …).

Hoe verging het de emigranten? Een aantal schopte het niet verder dan een baantje dat ze in hun vaderland ook al bekleedden. Anderen benutten de mogelijkheden beter.

Contacten met nazaten van emigranten leidden tot de terugkeer van veel zilver, aardewerk, textiel en foto’s. Onder meer met dit materiaal werd de tentoonstelling samengesteld.

De verhalen kregen een plekje in het boek Amerikagangers (1820-1970). Dit boek van 212 pagina’s, samengesteld door Klaas R. Henstra, is verkrijgbaar aan de museumbalie. Voor nazaten van emigranten is in het boek een catalogus opgenomen van alle landverhuizers, met jaar en plaats van vertrek en bestemming.